Signalen van overbelasting
Mantelzorg in het hbo
Hoe herken je overbelasting?
- Lichamelijke klachten: hoofd- of buikpijn, hyperventilatie, pijn in nek, schouders of rug, duizeligheid, vermoeidheid. Je kunt ook minder eetlust krijgen of juist voortdurend honger hebben.
- Psychische klachten: schuldgevoelens, concentratieproblemen, vergeetachtigheid, lusteloosheid, slaapproblemen, piekeren. Je kunt je ook gespannen voelen en snel geëmotioneerd raken.
- Ander gedrag: rusteloosheid, onverdraagzaamheid, gevoelens van agressie, verwaarlozing van je uiterlijk, meer roken en drinken, gebruik van kalmerende of stimulerende middelen.
- Op het werk: werk niet afkrijgen of meer fouten maken, minder motivatie, vaker ziek melden of kort verlof opnemen, terugtrekken uit sociale activiteiten op het werk, geen ruimte hebben voor scholing, vakantiedagen gebruiken voor de zorg.
Overbelasting ontstaat vaak geleidelijk, waardoor je de signalen niet goed herkent. Sta even stil bij hoe je je voelt. Herken je signalen bij jezelf?
Wat kun je doen als jij je overbelast voelt?
Herken je meerdere klachten? Neem actie.
Praat erover op je werk
Door je mantelzorgsituatie bespreekbaar te maken, vergroot je de kans op begrip, steun en oplossingen om werk en mantelzorg te combineren. Collega’s en/of je leidinggevende weten dan beter wat er speelt en kunnen je ondersteunen wanneer dat nodig is.
Wil je nog niet gelijk met je leidinggevende in gesprek, ga dan eens het gesprek aan met het aanspreekpunt mantelzorg van jouw hogeschool. Hier vind je de gegevens.
Zorg goed voor jezelf
Het kan veel voldoening geven om voor een naaste te zorgen, maar vergeet ook niet om voor jezelf te zorgen. Tijdig hulp van anderen inroepen en de zorg goed organiseren, helpt je bij het combineren van je werk en zorgtaken.
Denk nog eens aan je mantelzorgtaken en de tijd die je eraan besteedt. Wat gaat goed en waar zou je iets willen veranderen?
- Past alle mantelzorg goed in jouw week of is het eigenlijk teveel?
- Heb je voldoende hulp bij de zorg voor je naaste?
- Heb je taken die bij jou passen? Of zijn er dingen die je liever niet zou doen? Draag taken die niet bij je passen als dat kan over aan iemand anders. Er is vaak meer mogelijk dan je denkt.
- Zijn er veel losse mantelzorgmomenten verspreid over de week? Kun je meer rust creëren door taken te bundelen?
Wat kun je zelf doen?
- Verdeel zorgtaken waar mogelijk: maak samen één simpel lijstje: wie doet wat, wanneer?
- Vraag concreet hulp: niet “kun je helpen?”, maar “kun jij dinsdag 1 uur bij haar zijn?”
- Plan herstel: zet ook 10–15 minuten voor jezelf in je agenda (alsof het een afspraak is).
Daarnaast gezond eten, voldoende slapen en regelmatig leuke dingen doen (hersteltijd). Het klinkt als een open deur, maar het is waar. Je kunt alleen goed voor een ander (blijven) zorgen, als je ook goed voor jezelf zorgt.
Mantelzorg: moet ik dit nu doen?
Bekijk het filmpje van Mantelzorg.nl over prioriteiten stellen.
Tips en links
- Kijk eens op MPower voor tips: mantelzorgpower.nl
- Infovideo: Hoe blijf je in balans(Mantelzorg.nl)
- Werkboek mantelzorg met gezonde grenzen (Mantelzorg.nl)
Als je voor een ander zorgt, dan is het soms best lastig om je eigen grenzen in de gaten te houden. Waardoor je de zorg niet goed meer kunt combineren met werk of sociale activiteiten. Met overbelasting en lichamelijke klachten tot gevolg. Dit werkboek helpt je met het bewaken van je eigen grenzen. Je kunt er meteen mee aan de slag.