Aan de slag met mantelzorgbeleid

Mantelzorg in het hbo

Een mantelzorgbeleid beschrijft hoe jouw organisatie medewerkers ondersteunt bij het combineren van werk en mantelzorg. Het geeft houvast voor leidinggevenden en helpt willekeur voorkomen. Het is geen uitgebreid document voor in de la, maar een praktische aanpak waarmee je direct stappen kunt zetten.

De vier pijlers van een goed beleid 

Een goed beleid rust op vier pijlers:

  • Bespreekbaar maken

    Vergroot het bewustzijn bij medewerkers en leidinggevenden en stimuleer open gesprekken over mantelzorg.

  • Bekendmaken
    Zorg dat iedereen weet welke regelingen en mogelijkheden er zijn.
  • Bekwamen
    Ondersteun leidinggevenden en medewerkers in het voeren van het gesprek en het vinden van oplossingen.
  • Borgen
    Veranker het thema structureel en houd het onderwerp levend en het beleid actueel. 

Wat kun je opnemen?

Hieronder staat een voorbeeld van wat er in een dergelijk beleid kan worden opgenomen (steunpuntmantelzorg.be):

1. Visie en definitie

  • Erkenning van mantelzorg: De organisatie erkent dat mantelzorg een belangrijk onderdeel is van het leven van werknemers.
  • Definitie: Duidelijkheid over wie als mantelzorger wordt beschouwd
  • Doelstellingen: Het creëren van een mantelzorgvriendelijke werkomgeving.

2. Concrete afspraken en regelingen

  • (Verlof)regelingen: Informatie over wettelijke regelingen
  • Maatwerk: Afspraken over hoe leidinggevenden en werknemers in overleg maatwerkoplossingen kunnen vinden in acute of langdurige situaties.

3. Ondersteuning en cultuur

  • Rol van de leidinggevende: Instructies voor leidinggevenden om mantelzorg bespreekbaar te maken en actief mee te denken.
  • Informatievoorziening: Waar werknemers terechtkunnen voor informatie, bijvoorbeeld de personeelsgids of een specifiek mantelzorgsteunpunt.
  • Open communicatie: Een cultuur waarin de werknemer zich veilig voelt om mantelzorgtaken te melden.

4. Implementatie en borging

  • Draagvlak: Hoe het beleid bekend wordt gemaakt in de gehele organisatie.
  • Evaluatie: Hoe het beleid regelmatig wordt geëvalueerd om te kijken of het nog voldoet aan de behoeften.

Hoe veranker je het in de organisatie?

  • Medewerkersniveau: maak het een onderwerp in de gesprekscyclus
  • Afdelingsniveau: agendeer mantelzorg minimaal twee keer per jaar in teamoverleggen.
  • Organisatieniveau: evalueer en actualiseer het beleid jaarlijks, zowel kwalitatief (gesprekken) als kwantitatief (kengetallen).

Voor bedrijven met meer dan 250 werknemers is het sinds 2024 verplicht om in de jaarrekening te rapporteren over de acties die worden ondernomen om de duurzame inzetbaarheid van het personeel te verbeteren. Mantelzorgbeleid past hier uitstekend in om uitval te voorkomen. 

Checklist

De checklist voor werkgevers 'Hoe mantelzorgvriendelijk is uw organisatie' geeft inzicht in wat mantelzorgvriendelijk personeelsbeleid kan omvatten. Zie de punten als een inspiratiebron voor het goed combineren van werk en mantelzorg. Aan de hand van de aandachtspunten in de checklist krijg je een indruk van de situatie in de organisatie. Je kunt bepalen of extra inspanning noodzakelijk is om te komen tot personeelsbeleid, waardoor werk en langdurige zorg goed te combineren zijn.