Welke ondersteuning is er?

Calamiteitenverlof mag ingezet worden als iemand onverwachts direct vrij moet nemen door een noodgeval, bijvoorbeeld vanwege een verward of ziek familielid (of ander persoon waarvoor zij zorgen), of een kind dat met spoed naar het ziekenhuis moet of een familielid dat overlijdt. Dit verlof duurt zolang als nodig is om de eerste zaken te regelen. Tijdens dit verlof wordt het salaris doorbetaald.

Wat zegt de cao (artikel J12)

• De werknemer heeft op grond van artikel 4:1 van de WAZO recht op calamiteiten verlof, in geval van de in dat artikel genoemde omstandigheden. Voor mantelzorg betreft dit 1a, 1b, 2c en 2d.

WAZO Artikel 4.1

Artikel 4:1 Calamiteiten- en ander kort verzuimverlof

• 1.    De werknemer heeft recht op verlof met behoud van loon voor een korte, naar billijkheid te berekenen tijd, wanneer hij zijn arbeid niet kan verrichten wegens:
  a.  onvoorziene omstandigheden die een onmiddellijke onderbreking van de arbeid vergen;
  b.  zeer bijzondere persoonlijke omstandigheden;
  c.  een door wet of overheid, zonder geldelijke vergoeding, opgelegde verplichting, waarvan de vervulling niet in zijn vrije tijd kon plaatsvinden;
  d.  de uitoefening van het actief kiesrecht.
• 2.   Onder zeer bijzondere persoonlijke omstandigheden worden in ieder geval begrepen:
  a.  de bevalling van de echtgenote, de geregistreerde partner of de persoon met wie de werknemer ongehuwd samenwoont;
  b.  het overlijden en de lijkbezorging van een van zijn huisgenoten of een van zijn bloed- en aanverwanten in de rechte lijn en in de tweede graad van de zijlijn;
  c.  spoedeisend, onvoorzien of redelijkerwijze niet buiten werktijd om te plannen arts- of ziekenhuisbezoek door de werknemer of de noodzakelijke begeleiding daarbij van de personen, bedoeld in artikel 5:1;
  d.  noodzakelijke verzorging op de eerste ziektedag van de personen, bedoeld in artikel 5:1.

Als de mantelzorger merkt dat de zorg te veel is, dan kan deze kortdurend zorgverlof opnemen. Per jaar (periode begint op de 1e dag van het zorgverlof) mag je maximaal twee keer het aantal uren dat je per week werkt opnemen. Het verlof mag in delen opgenomen worden. Het salaris wordt gedurende deze periode volledig doorbetaald.
Een hogeschool kan bepalen deze periode van betaald zorgverlof in overleg te verlengen, als uit een doktersverklaring blijkt dat aanwezigheid van de werknemer bij de zieke langere tijd noodzakelijk is. (zie laatste zin artikel J11 van de cao).

Wat zegt de cao (artikel J11)

• De werkgever verleent de werknemer betaald zorgverlof in geval van ziekte en noodzakelijke verpleging van een bloedverwant in de eerste of tweede graad van de werknemer of diens partner, degene die, zonder dat er sprake is van een arbeidsrelatie, deel uitmaakt van de huishouding van de werknemer of degene met wie de werknemer anderszins een sociale relatie heeft, voor zover de te verlenen verzorging rechtstreeks voortvloeit uit die relatie en redelijkerwijs door de werknemer moet worden verleend daaronder begrepen, voor ten hoogste tweemaal de werktijd per week per jaar. 
• Indien blijkens een aan de werkgever te overleggen geneeskundige verklaring gedurende een langere termijn de voortdurende aanwezigheid van de werknemer bij de zieke noodzakelijk is, kan deze periode worden verlengd.

Is mantelzorg voor langere tijd noodzakelijk, dan heeft de mantelzorger recht op langdurend zorgverlof voor alle of een deel van de werkzaamheden. De bepalingen uit artikel 5.9 en verder (langdurend zorgverlof) van de WAZO zijn van toepassing. Het salaris wordt niet doorbetaald tijdens deze periode, wel bouwt de medewerker over die periode vakantiedagen op.

Let op! Pensioenpremies lopen wel door en de medewerker moet deze zelf betalen (zowel het werknemers- als het werkgeversdeel). Dit is 27,1% (2026) van het bruto loon. Het is goed de mantelzorger hiervan bewust te maken. (zie cao-artikel J17 - Mantelzorg) 

Vanuit de Wet flexibel werken mag de mantelzorger vragen om andere werktijden, thuis te werken of meer of minder uren te werken. Dit kan helpen om werk beter te combineren met de zorg. Het verzoek moet altijd schriftelijk ingediend worden en voordat de verandering ingaat.

Je mag als werkgever dit verzoek afwijzen, maar alleen als er een sprake is van zwaarwegend bedrijfs- of dienstbelang. Zie voor alle regels en voorwaarden de website van de Rijksoverheid. 

Een mantelzorger mag zijn DI-uren ook inzetten voor mantelzorg.

Wat zeg de cao (artikel M-1-a Duurzame inzetbaarheid en employability)

De werknemer kan DI-uren aanwenden voor de volgende bestedingsdoelen:

• Het maken van afspraken die helpen om ook op de langere termijn het werk goed, gezond en met plezier te blijven doen, inclusief herstel van de werk privé balans voor een beperkte periode en het verlenen van mantelzorg;
• Het bijhouden en versterken van diens employability in de zin van breed inzetbaar en aantrekkelijk blijven voor de arbeidsmarkt zowel intern als extern;
• Het inzetten van uren voor het bijhouden van diens vakbekwaamheid en professionele ontwikkeling.
• Het inzetten van uren ter aanvulling op de faciliteiten zoals beschreven in het introductiebeleid binnen de hogeschool gedurende de eerste drie jaar van het dienstverband.

LET OP! Dit mag je ter sprake brengen maar niet verplichten. De werknemer heeft hierin een vrije keuze.

Artikel J17

3. De werkgever kan besluiten de werknemer bij mantelzorg extra betaald verlof toe te kennen wanneer ander bijzonder verlof niet meer beschikbaar is.

4. De werkgever kan besluiten om in het geval van onbetaald verlof het werkgeversdeel van de pensioenpremie voor diens rekening te nemen.

Voor extra regelingen rondom mantelzorg kunnen de DAM-gelden worden ingezet. Dit valt dan onder onder ‘aanvullende maatregelen zorgverlof’. 

Wat zegt de cao (Hoofdstuk K Decentrale arbeidsvoorwaardenmiddelen)

1. De hogeschool besteedt 1,41% van het getotaliseerd jaarinkomen aan decentraal overleg over arbeidsvoorwaarden. Dit budget is beschikbaar voor de door het lokale cao-overleg te maken nieuwe afspraken dan wel het verbeteren van bestaande regelingen over onder meer de volgende onderwerpen:

• betaald ouderschapsverlof. Een regeling op dit terrein zal minimaal inhouden dat over de periode van ouderschapsverlof de opbouw van pensioenrechten volledig zal worden voortgezet en dat de grondslag voor de sociale verzekeringen niet aangetast wordt.
• Een regeling op dit terrein zal minimaal betrekking hebben op de opvang van kinderen in de leeftijdscategorie 0 tot jaar. De verplichte werkgeversbijdrage per werknemer zal in mindering worden gebracht op het beschikbare budget.
• collectieve arbeidsongeschiktheidsverzekering. Indien in het decentraal overleg wordt besloten geen collectieve arbeidsongeschiktheidsverzekering aan te bieden zal de werkgever de werknemers schriftelijk informeren over het risico van inkomens val na afloop van de loongerelateerde fase en de mogelijkheid dit
• risico te verzekeren.
• inclusief personeelsbeleid. Beleidsafspraken zullen worden gericht op het wegnemen van belemmeringen voor specifieke doelgroepen.
• aanvullende afspraken met betrekking tot de regeling reiskosten woon/werkverkeer, inclusief het beschikbaar stellen van een elektrische fiets.
• aanvullende afspraken zorgverlof.
• aanvullende afspraken gezondheidsbeleid.
• aanvullende afspraken loopbaanbeleid (voor werknemers die zich op eigen initiatief op een functie elders willen voorbereiden).
• hybride en/of thuiswerken.

Ook kan het zijn dat de hogeschool aanvullende ondersteuning heeft ingekocht, bijvoorbeeld mantelzorgcoaches of andere vormen van begeleiding. Zorg ervoor dat je op de hoogte bent of en welke maatregelen de hogeschool heeft, zodat je je medewerker hierover kunt informeren.

• Collectief aanbod

  • E-learning Mantelzorg (individueel)
  • Hello 24/7 Mantelzorg van de zaak (bedrijf)
  • HelloFello webinar werknemers: Werk en Balans
  • HelloFello webinar leidinggevende: Herkennen mantelzorg
  • Webinar Privé, werk en mantelzorg in balans
  • Workshop Privé, werk en mantelzorg in balans
  • Mantelzorgcoach

• Aanvullende verzekering mantelzorger

  Is jouw medewerker aanvullend verzekerd bij Zilveren Kruis? Dan zijn er mogelijk extra vergoedingen beschikbaar.
  • De vergoeding is afhankelijk van de aanvullende verzekering van de medewerker (laat je medewerker dit goed checken). Bij het aanbod staat aangegeven wanneer sprake is van een collectiviteitsvoordeel via Vereniging Hogescholen.
  • Meer informatie over vergoedingen voor mantelzorg vind je op de website van Zilveren kruis
    

Let op! Zilveren Kruis houdt de volgende richtlijn aan: Je bent mantelzorger als je meer dan acht uur per week en langer dan drie maanden voor een naaste zorgt en dit niet beroepsmatig is. Pas dan kan jouw medewerker gebruikmaken van het aanbod vanuit de eigen aanvullende verzekering. Vanuit de providerboog houd je de brede definitie van mantelzorg aan.

• Het aanbod uit de aanvullende verzekering omvat:

  • Mantelzorg-App Hello 24/7
  • Mantelzorginstructies, mantelzorgcoaching of mantelzorgcursussen
  • Mantelzorgmakelaar
  • Mantelzorgvervanging