Maatwerk: Wat kun je doen?
Mantelzorg in het hbo
Maatwerkoplossingen
Het kan daarnaast helpen om, in overleg met de medewerker, ook het team te betrekken. Niet alleen om draagvlak te creëren, maar ook om samen mee te denken over oplossingen.
Maatwerkoplossingen
Goede afspraken over bijvoorbeeld werktijden of bereikbaar mogen zijn tijdens het werk, kunnen eraan bijdragen dat medewerkers hun werk kunnen blijven combineren met hun zorgtaken. Fijn voor de mantelzorger en het voorkomt dat zij minder gaan werken of besluiten de organisatie te verlaten. Er zijn verschillende mogelijkheden om maatwerk te bieden:
- Flexibiliteit in werktijden, werkdagen of werkplek
- vroeger of later beginnen
- langere pauzes
- werken op andere tijden of dagen
- meer uren in minder dagen
In de regel mag meer dan 8 uur per dag niet. Artikel G3 van de cao biedt de werkgever wel ruimte om een medewerker bijvoorbeeld 9 uur per dag te laten werken. Dit is echter geen recht van de medewerker.
- Flexibiliteit over een langere periode
- Jaarafspraken: de mogelijkheid om in bepaalde periodes meer of minder uren te werken
- Aanpassingen van werkzaamheden
- Tijdelijk of permanent werken in een andere functie
- Tijdelijk of permanent werken aan een ander project, eventueel met minder druk of verantwoordelijkheden
- Werken in een duobaan (een functie delen met een ander)
- Flexibel omgaan met plaats en bereikbaarheid
- (vaker) thuiswerken
- onder werktijd kunnen bellen met instanties of thuis
- Bereikbaar mogen zijn voor zorgvrager tijdens werktijd
- Tussendoor naar huis kunnen wanneer dat nodig is
- Werken op een andere locatie
- Meer voorspelbaarheid
- Tijdig informeren over veranderingen in werktijden
- Tijdig informeren wanneer overwerk nodig is
- Tijdig informeren over andere bijzondere werkverplichtingen, zoals trainingen of werkzaamheden op een andere locatie
- Meer invloed op de werkindeling
- Invloed op het werkrooster, bijvoorbeeld door:
- flexibel roosteren
- vaste vrije dag(en) en uren in plaats van een wisselend rooster
- Invloed op het werkrooster, bijvoorbeeld door:
- Extra ondersteuning
- Inzet van een buddy (eventueel een ervaringsdeskundige)
- (Beter) afstemmen van de taakverdeling binnen een team, nadat de zorgsituatie in het team bekend is gemaakt
Aanpassing niet altijd mogelijk
Er is niet altijd een aanpassing op het werk nodig of mogelijk, soms kan een andere vorm van ondersteuning voor mantelzorgers ingezet worden. Denk hierbaan aan een mantelzorgmakelaar of -coach of ondersteuning vanuit zorgverzekeraars. Als werkgever kun je de medewerker hierop wijzen.
Bekijk welke mogelijkheden er nog meer zijn:
Maatwerkgesprek
Zowel leidinggevenden als medewerkers met mantelzorgtaken ervaren drempels om over mantelzorg te praten. Zo bespreekt 40% van de mantelzorgers de zorgsituatie niet met de leidinggevende, terwijl 80% van de medewerkers die hierover afspraken maken, tot een goede oplossing komt. Ga daarom samen in gesprek over wat nodig is werk en de mantelzorg beter te kunnen combineren.
Waar hebben mantelzorgers behoefte aan?
Mantelzorgers geven aan vooral behoefte te hebben aan:
- Flexibiliteit in taken, werktijden of werkplek
- Aandacht en begrip van leidinggevenden
- Meedenken over maatwerkoplossingen
Welke ondersteuning kun je bieden?
Begrip en ondersteuning maken het verschil. Bekijk samen welke mogelijkheden passen bij de situatie van de medewerker:
- Flexibiliseringmogelijkheden binnen de functie
- Wettelijke regelingen en verlofmogelijkheden
- Interne regelingen van de hogeschool
- Het zorgaanbod van Zilveren Kruis of een andere collectieve zorgaanbieder van de hogeschool
- Extern ingehuurde ondersteuning (coaches, e.d.)
- Informatie over ondersteuning buiten de hogeschool
Tips voor het maatwerkgesprek
- Plan voldoende tijd in: Zorg voor rust en aandacht. Het bespreken van de privésituatie vergt een vertrouwde omgeving.
- Erken de drempel: Realiseer je dat het lastig kan zijn om privézorgen te bespreken op het werk; toon empathie.
- Spreek een proefperiode af: test gemaakte werkafspraken en evalueer. Dit geeft flexibiliteit om bij te sturen.
- Bespreek teambetrokkenheid: stem helder af wat wel en niet gedeeld mag worden met collega’s. Hoe meer begrip en draagvlak er is, hoe makkelijker het vaak wordt om passende oplossingen te vinden. Voor de medewerker én de teamleden.
- Blijf in dialoog: Maak mantelzorg een terugkerend onderwerp in vervolggesprekken. De situatie en ondersteuningsbehoefte van de mantelzorger kunnen in de loop van de tijd veranderen.
Uit de praktijk: Het maatwerkgesprek
Bekijk het filmpje van Connexxion over het gesprek tussen medewerker en leidinggevende.